Бурунгу шагның чонунуң амыдыралындан шинчилеп көөрге, чаңгыс өгде кады чурттап чоруур эргим, чоок улузундан хөй чүүл хамааржыр турган. Бурунгу үеге бодаарга, амгы үеде бичии ылгал бар. Чүге дизе кижисиг болуру хүн бүрүде кады чурттап чоруур чоок улузундан аңгыда, өөренип турар школазындан, эдержип чоруур эш-өөрүнден, ниитилелдиң байдалындан база хамааржыр апарган. Ынчалза-даа эң кол харысаалгалыг кижилер – дөмей-ле ада-иелери-дир.
Ада-иениң ажы-төл кижизидилгезиниң талазы-биле харыысалгазынга (ответственность) тос тускай шынары бар.
Харысаалганың бирги шынары – ада-иелерниң кадык болуру.
Кадыкшыл ийи аңгы талалыг: мага-боттуң кадыкшылы болгаш угаан кадыкшылы.
Ажы-төлүнүң кижисиг болурунга хамаарыштыр ада-иениң энерелдиг ынак сеткил-биле харысаалгазы чайгаар бар болганда, авыралдыг, энерелдиг, буянныг чымчак сеткилдиг ада-иелер кадыкшылын үнелеп камнаар ужурлуг.
Ада-иелер кезээде каң дег быжыг кадыкшылдыг турар ужурлуг деп кым-даа албадап шыдавас. Ынчалза-даа ажы-төлу болгаш амыдарыл дээш кадыкшылын үнелеп, камнап чоруур болза, ол чүгле кижиниң бодунга эвес, ажы-төлүнүң күзели дег чедиишкинниг болурунуң бир тускай шынарлыг чылдагааны болгаш онзагай аргазы ол болур.
Геше Лобсанг Тхуптен. – ЧЫРЫК ДУЗА — IV. Ог-буле болгаш амыдырал дугайында мерген угаадыглыг чагыг сумелер. – ООО «Тываполиграф». – Кызыл — 2023. – 350-352-ги арыннар.